Postavila Dr Slobodanka Babić, 15.12.2009.
Puno je panike oko pandemije gripa generalno putem medija. Na stranu činjenica što to ide na ruku proizvođačima lekova i vakcina, sama etičnost takvih halabuke je sumnjiva. Često se priziva sećanje na slavnu špansku groznicu, koja je poharala svet u doba velikog ratnog siromaštva. Današnji razvijeni svet je daleko bolje nahranjen i opremljen simptomatskim lekovima (poput lekova protiv povišene temperature, protiv kašlja, protvupalne lekove…) nego u ono doba. Svaki grip odnosi žrtve, premda smrtni slučajevi od gripa nisu više toliko česta pojava. No, statistički se takvi smrtni slučajevi dogadjaju. Često su i posledica već snažne imunološke reakcije na sam virus, a ne posledica uništenja tkiva od strane virusa.
Virus gripa je RNA virus vrste Myxovirus influenzae porodice Orthomyxoviridae.
Kao i svi virusi, on se razmnožava u ćelijama napadnutog domaćina, izazivajući oštećenje tkiva i upalni proces. Postoje tri glavna tipa, A. B i C, te više podtipova koji su čak i danas u medijima poznati sa skraćenim nazivima H i N. Radi se o skraćenici za dva proteina – H je hemaglutinin i omogućava ulazak virusa u ćeliju, a N je neuraminidaza, protein koji omogućava izlazak razmnoženih virusa iz ćelije. Više je tipova svakih od tih proteina koji se označavaju brojkama. Tako je “ptičiji” grip bio tip H5N1, a sadašnji “svinjski” grip je tip H1N1, baš kao i španski grip.
Imunološki sastav stvara specifičan imunitet samo na jedan tip, stoga ne stvara obranu protiv svih tipova. Ako ima više tipova gripa u sezoni, moguće je dva puta preboleti grip. To je činjenica koja vazi i za vakcine, pa se kreiraju specifične vakcine na određeni tip ili podtip.
Protiv virusa gripa u modernoj medicini se, osim preventivnog vakcinisanja, koriste lekovi koji su inhibitori već spomenute neuraminidaze. Na taj način virus ne može izaći iz ćelije i zaraziti druge ćelije. Najpoznatiji su oseltamivir (Tamiflu) i zanamivir (Relenza). Oni se nikada ne piju preventivno, ali moraju se uzeti u ranoj fazi infekcije. Postoje sumnje oko smisla korišćenja ove klase lekova u širokoj populaciji. Prodaju ovih lekova podstiče stalna pristunost pretnji pandemijom poslednjih nekoliko godina, a manje stvarna klinička potreba.
Napisao: dr sc. Stribor Marković
Prijava za RSS
Štampaj
Dodaj komentar
